• facebook
  • instagram
  • twitter
  • youtube
  • rss
Akademia Astrofotografii – cz. 1 z czym to się je

Akademia Astrofotografii – cz. 1 z czym to się je

Astrofotografia to przepiękna dziedzina, która pozwala nam na samodzielnie odkrywanie piękna nocnego nieba, a co najważniejsze dzielić się tymi widokami z innymi. Choć astrofotografia na wyższym poziomie nie jest łatwym hobby, to dziś używając stosunkowo prostego zestawu możemy osiągać rezultaty jakie jeszcze 10~15 lat temu były zarezerwowane wyłącznie dla profesjonalnych obserwatoriów astronomicznych. Postępująca digitalizacja każdego aspektu naszego życia, dosięgła również i tą dziedzinę.  Postęp, dostępność i coraz bardziej atrakcyjne ceny pozwoliły na to, że cyfrowe detektory zagościły “pod strzechami” astro amatorów.

Jeszcze kilka lat temu, sporo osób używało aparatów analogowych, ale dziś prawdziwy boom na cyfrowe lustrzanki czy profesjonalne kamery astronomiczne, całkowicie zmienił podejście i sposób prowadzenia obserwacji amatorskich, zbliżając je do tego co do tej pory było zarezerwowane wyłącznie dla profesjonalistów. Co więc należy wiedzieć oraz na co zwracać uwagę przy doborze sprzętu do astrofoto? Mam nadzieję, że ten i kilka następnych tekstów przybliży problematykę i pozwoli na bezproblemowe wejście w świat odkrywców piękna nocnego nieba.

1_1

Od czego zacząć…

Na początku należy dobrze się zastanowić co chcemy fotografować bo od tego zależy droga budowy naszego zestawu do astrofotografii. Nie każdy aparat i nie każda kamera będzie idealna do tego co chcemy rejestrować. W astrofoto ciężko o kompromisy dlatego głównym czynnikiem rozróżniającym konfigurację zestawu będzie to czy chcemy fotografować obiekty nieba głębokiego, czy planety, Księżyc/Słońce.

W pierwszym przypadku będziemy potrzebowali precyzyjnego montażu, który pozwoli nam na wykonywanie bardzo długich ekspozycji, do tego jasnej optyki i czułej kamery, która będzie charakteryzowała się niskim szumem przy długich ekspozycjach.

Do planet i Księżyca będziemy potrzebowali optyki o długiej ogniskowej, o aperturze od 6” wzwyż  i kamery, którą będzie pozwalała na wykonywanie sekwencji pojedynczych krótkich ekspozycji lub rejestracji wideo bez kompresji. Zazwyczaj stosujemy do tego web-camerki, lub specjalne kamery które dają nam możliwość rejestracji nieskompresowanego video o możliwie dużej ilości klatek na sekundę z zapisem bezpośrednio na dysku komputera. Montaż w tym przypadku ma znaczenie drugoplanowe.

Większość z nas posiada już jakiś sprzęt astronomiczny, jak również ma w domu aparat cyfrowy. Możemy przyjąć pewne zasady, które będą określały do czego można wykorzystać w astrofoto sprzęt, który już posiadamy.

Zdjęcie wykonane aparatem modyfikowanym fabrycznie Nikon D810A

Jeżeli jesteśmy posiadaczami kompaktowego aparatu cyfrowego z niewymienną optyką, najłatwiej będzie nam fotografować Księżyc oraz w pewnym stopniu planety. Aparat w takim przypadku instalujemy za pomocą odpowiedniego adaptera za okularem teleskopu, a metoda ta nazywa się projekcją okularową. Ze względu na właściwości optyczne takiego układu wypadkowa ogniskowa jest dość duża (osiągamy więc dużą skalę obrazu) niestety tym samym dość trudno tą metodą fotografuje się ciemne obiekty głębokiego nieba. Utrudnieniem w tym przypadku są również spore szumy, które występują w małych aparatach kompaktowych i zazwyczaj brak manualnego trybu naświetlania lub krótki maksymalny czas ekspozycji. Metoda ta świetnie nadaje się do fotografowania Księżyca, gdzie w zależności od posiadanej tuby można uzyskiwać nawet piękne detale jego powierzchni. W tym przypadku nie przeszkadza również brak napędu a więc tą metodą da się fotografować teleskopem na montażu dobsona.

Zdjęcie wykonane modyfikowanym aparatem Canon 1100D

Jeżeli aparat który posiadamy to lustrzanka cyfrowa drzwi do astrofotografii przez duże „A” stoją dla nas otworem. Cyfrową lustrzanką w zależności od użytej optyki będziemy mogli fotografować obiekty głębokiego nieba, szerokie pola obejmujące większe powierzchnie czy Księżyc. Ze względu na wielkość obiektywu czy też potrzebne dodatkowe akcesoria, DSLR zdecydowanie mniej będzie się nadawał do wykonywania zdjęć planet. Zdecydowaną zaletą lustrzanek jest to, że pozwala nam na wykonywanie zdjęć w trybie RAW, który daje nam dostęp do pełnej dynamiki przetwornika, jak również daje pełną kontrolę nad obrabianym materiałem. Można operować wysokim iso (1600-3200) praktycznie bez problemów z szumem nawet przy bardzo długich ekspozycjach. Dobrym kompanem dla lustrzanki będzie montaż  z napędem, od którego możemy zacząć kompletować nasz sprzęt do astrofotografii.

Zaćmienie Księżyca. Takahashi FSQ106N + barlow 2x + Canon 5dmkII

Kolejnym detektorem którego możemy użyć do rejestracji,  to web-camerki. Ze względu na mały rozmiar przetwornika doskonale nadają się one do fotografowania detali Księżyca lub planet. Ze względu na krótki czas ekspozycji i zazwyczaj niską czułość dość trudno fotografować stosując web-cam obiekty głębokiego nieba. Istnieją jednak sposoby przeróbki takich kamerek (określonych modeli) do wykonywania długich ekspozycji, lub nawet wymienia się w nich przetwornik na bardziej czuły. Podstawowym problemem w takim przypadku jest mały rozmiar takiego przetwornika, przez co pole które uzyskujemy pozostaje dość niewielki, a to dość znacznie ogranicza rejestracje rozległych obiektów głębokiego nieba. Druga kwestia to mała dynamika takich sensorów (zazwyczaj 8bitów). Ponieważ ceny lustrzanek cyfrowych na rynku wtórnym są dość przystępne, przerabiane web-camerek jest coraz mniej popularne i stosuje się je najczęściej wyłącznie do astrofotografii planetarnej lub Księżycowej.

Mgławica NGC6960 w paśmie zjonizowanego wodoru oraz tleny. Wielogodzinna ekspozycja monochromatyczną kamerą SBIG ST2000XM.

W przypadku fotografowania obiektów głębokiego nieba, prędzej czy później zaawansowany astrofotograf nabywa dedykowaną kamerę monochromatyczną z chłodzeniem. Ceny na takie kamery w ostatnich latach stają się coraz bardziej przystępne a sprzęt ten w zasadzie ma same zalety. Czułość od kilku do kilkudziesięciu razy wyższa od DSLR, znacznie mniejszy szum i wysoka dynamika przetwornika. Takie kamery od tych najprostszych po zaawansowane pozwolą nam fotografować najodleglejsze obiekty wszechświata w paśmie wizualnym lub wąskich pasmach emisyjnych (wodór, tlen, siarka). Dedykowane kamery umożliwią też wykonywanie badań o charakterze naukowym. Jedyne wady jakie ma to rozwiązanie to jego mała mobilność (większość kamer wymaga zasilania zewnętrznego) oraz zewnętrznego komputera do sterowania, w przypadku wyższych modeli wadą będzie też cena….

 

 

%d bloggers like this: